Podsumowanie AI
Ustawa daje Rzecznikowi Praw Pacjenta nowe, ostrzejsze narzędzia do walki z łamaniem praw pacjentów, w tym z tzw. praktykami pseudomedycznymi (szkodliwymi metodami "leczenia" bez podstaw naukowych). Zmiany dotyczą głównie szpitali, przychodni, ale też osób prywatnych, które oferują niebezpieczne terapie.
Co to oznacza w praktyce?
- Nowa definicja "praktyki pseudomedycznej" – ustawa zakazuje:
- udzielania świadczeń zdrowotnych przez osoby bez uprawnień (np. "leczenia" bez dyplomu lekarza),
- oferowania metod, które nie są uznanymi świadczeniami zdrowotnymi, ale udaje się, że leczą (np. "terapie" na raka bez dowodów naukowych),
- prowadzenia działalności leczniczej bez wpisu do rejestru (np. gabinet bez zgłoszenia),
- publicznego rozpowszechniania fałszywych informacji o skuteczności lub szkodliwości metod leczenia (np. reklamowanie niesprawdzonej diety jako lekarstwa na nowotwór).
- Wszystko to musi być robione w celu osiągnięcia korzyści (np. zarobku).
- Szybsza reakcja na zagrożenie życia lub zdrowia – jeśli Rzecznik podejrzewa, że dana praktyka (np. w szpitalu lub u "uzdrowiciela") zagraża życiu lub zdrowiu pacjentów, może:
- od razu ostrzec publicznie (np. na stronie internetowej) o tej praktyce i jej skutkach, jeszcze przed zakończeniem postępowania.
- wydać tymczasową decyzję nakazującą natychmiastowe zaprzestanie szkodliwych działań (np. zakazanie stosowania niebezpiecznej metody), bez czekania na zakończenie całego postępowania.
- Wyższe kary pieniężne – maksymalna kara za łamanie zakazów (np. stosowanie praktyk pseudomedycznych) wzrasta z 500 000 zł do 1 000 000 zł. Za nieudzielenie informacji na żądanie Rzecznika kara wzrasta z 50 000 zł do 100 000 zł.
- Nowe kary dla szefów – Rzecznik może nałożyć karę pieniężną osobiście na kierownika szpitala, przychodni lub innego podmiotu (np. prezesa, dyrektora), jeśli to on umyślnie dopuścił do łamania praw pacjentów lub stosowania praktyk pseudomedycznych. Kara może wynieść do dwudziestokrotności przeciętnego wynagrodzenia (kwota zmienna, ogłaszana przez GUS).
- Kara za samo naruszenie – Rzecznik będzie mógł ukarać finansowo podmiot za samo złamanie zakazu (np. za stosowanie pseudomedycznej metody), a nie dopiero za brak zaprzestania tej praktyki. To ma działać odstraszająco.
- Obowiązek usunięcia skutków – nawet jeśli podmiot zaprzestanie szkodliwej praktyki przed wydaniem decyz
Na podstawie: tekstu projektu ustawy i uzasadnienia (druk 2598)
Etapy legislacyjne
15 maja 2026
Projekt wpłynął do Sejmu
26 maja 2026
Skierowano do I czytania w komisjach
9 czerwca 2026