Podsumowanie AI

Ustawa wprowadza zmiany w przepisach dotyczących działań Sił Zbrojnych, Policji i Straży Granicznej w sytuacjach zagrażających bezpieczeństwu państwa, szczególnie na granicy.

Główne zmiany dla żołnierzy:

  • Żołnierze mogą stosować środki przymusu bezpośredniego, broń i uzbrojenie podczas operacji wojskowych prowadzonych w Polsce w czasie pokoju (nie tylko poza granicami). Operacja wojskowa to zorganizowane działanie Sił Zbrojnych mające na celu bezpieczeństwo zewnętrzne państwa, niebędące szkoleniem.
  • Żołnierze mogą używać siły w celu: odparcia zamachu na życie lub zdrowie, przeciwdziałania zamachom na granicę, ujęcia osób zagrażających bezpieczeństwu, zniszczenia bezzałogowych statków powietrznych lub pływających stanowiących zagrożenie.
  • Przed użyciem broni żołnierz musi się zidentyfikować okrzykiem „Siły Zbrojne!", wezwać osobę do porzucenia broni lub niebezpiecznego przedmiotu, a następnie oddać strzał ostrzegawczy – chyba że grozi to bezpośrednim niebezpieczeństwem dla życia.
  • Żołnierz oskarżony o przestępstwo popełnione w związku z użyciem siły w służbie może żądać obrońcy z urzędu (bezpłatnie).
  • Żołnierz zawodowy oskarżony o takie przestępstwo otrzyma zwrot kosztów pomocy prawnej jeszcze przed zakończeniem procesu, niezależnie od jego wyniku – do 20-krotności stawek za czynności adwokata lub radcy prawnego.
  • Żołnierz zawieszony w czynnościach służbowych lub tymczasowo aresztowany może zachować prawo do pełnego uposażenia i dodatków stałych (decyzja dowódcy jednostki).
  • Żołnierz nie popełnia przestępstwa, jeśli z naruszeniem zasad użył siły w celu samoobrony, odparcia zamachu na granicę lub przeciwdziałania zamachowi – jeśli okoliczności wymagały natychmiastowego działania.
  • Żołnierz pokrzywdzony przestępstwem (np. zaatakowany na granicy) otrzyma bezpłatną pomoc prawną w procesie jako pokrzywdzony.

Główne zmiany dla Policji:

  • Policjanci mogą używać środków przymusu bezpośredniego w celu przeciwdziałania zamachowi na nienaruszalność granicy państwowej (dotychczas to prawo miała tylko Straż Graniczna).
  • Policjanci mogą użyć broni palnej w celu odparcia zamachu na granicę przez osobę, która wymusza przekroczenie granicy pojazdem, bronią lub niebezpiecz

Na podstawie: tekstu projektu ustawy i uzasadnienia (druk 471)

Podsumowanie wygenerowane przez AI — może zawierać błędy. Zgłoś błędne podsumowanie

Etapy legislacyjne

21 czerwca 2024

Projekt wpłynął do Sejmu

25 czerwca 2024

Skierowano do I czytania na posiedzeniu Sejmu

26 czerwca 2024

I czytanie na posiedzeniu Sejmu

2 lipca 2024

Praca w komisjach po I czytaniu

Co się wydarzyło
Komisja wprowadziła poprawki, które m.in. doprecyzowują zasady komunikacji w Policji i Straży Granicznej, rozszerzają uprawnienia funkcjonariuszy Straży Granicznej do użycia środków przymusu bezpośredniego i broni palnej, a także wprowadzają nowe zasady dotyczące odpowiedzialności karnej żołnierzy i funkcjonariuszy za użycie siły w służbie, w tym możliwość zachowania pełnego uposażenia w czasie zawieszenia oraz zwrot kosztów pomocy prawnej.
Źródło: Sprawozdanie komisji (druk 505)
Dokument

11 lipca 2024

II czytanie na posiedzeniu Sejmu

Skierowano ponownie do komisji w celu przedstawienia sprawozdania

Co się wydarzyło
Sejm ponownie skierował projekt ustawy do komisji, aby ta jeszcze raz go przeanalizowała i przygotowała ostateczne sprawozdanie.

12 lipca 2024

Praca w komisjach po II czytaniu

Co się wydarzyło
Komisja zarekomendowała przyjęcie projektu z poprawkami, które doprecyzowują, że żołnierze mogą używać broni w przypadku ataku na obiekty wojskowe, a także wprowadzają możliwość użycia broni w celu zniszczenia bezzałogowych statków powietrznych lub pływających, które stanowią zagrożenie.
Źródło: Sprawozdanie komisji (druk 505-A)
Dokument

12 lipca 2024

III czytanie na posiedzeniu Sejmu

Uchwalono

✓ 401 za ✗ 17 przeciw 17 wstrzymało się
Co się wydarzyło
Sejm przyjął projekt ustawy, co oznacza, że większość posłów poparła wprowadzenie zmian dotyczących uprawnień żołnierzy, Policji i Straży Granicznej w sytuacjach zagrożenia bezpieczeństwa państwa.
Źródło: Dokument źródłowy

25 lipca 2024

Stanowisko Senatu

Wniósł poprawki

Co się wydarzyło
Senat zaproponował poprawki, które m.in. doprecyzowują, że żołnierz może użyć broni, gdy zagrożenie dla życia lub zdrowia jest bezpośrednie i nieuniknione, a także rozszerzają prawo do bezpłatnego obrońcy z urzędu na wszystkich żołnierzy, nie tylko zawodowych.

26 lipca 2024

Praca w komisjach nad stanowiskiem Senatu

Co się wydarzyło
Komisja przyjęła projekt z poprawkami, które doprecyzowały, że żołnierz może użyć broni, gdy zagrożone jest życie lub zdrowie jego lub innej osoby, a także rozszerzyły zakres bezpłatnej pomocy prawnej dla żołnierzy oskarżonych o przestępstwa popełnione w związku z użyciem siły.
Źródło: Sprawozdanie komisji (druk 587)
Dokument

26 lipca 2024

Rozpatrywanie na forum Sejmu stanowiska Senatu

Przyjęto część poprawek

Co się wydarzyło
Sejm przyjął część poprawek Senatu, które dotyczyły głównie doprecyzowania warunków użycia broni przez żołnierzy oraz kwestii zwrotu kosztów obrony prawnej.

29 lipca 2024

Ustawę przekazano Prezydentowi do podpisu

14 sierpnia 2024

Prezydent podpisał ustawę

Prezydent podpisał ustawę

26 lipca 2024

Uchwalono

Zakończono proces legislacyjny

31 sierpnia 2024

Prawo weszło w życie

Obowiązuje od 31 sierpnia 2024
Tekst ustawy w Dzienniku Ustaw