Poselski projekt ustawy o związkach partnerskich

Ustawa wprowadza do polskiego prawa nową instytucję – związek partnerski. To formalny związek dwóch osób, które mogą go zawrzeć bez względu na płeć (czyli zarówno pary różnej, jak i tej samej płci). Poniżej najważniejsze zmiany w praktyce:

• Kto może zawrzeć związek partnerski? Dwie osoby, które ukończyły 18 lat, nie są ze sobą blisko spokrewnione (rodzic-dziecko, rodzeństwo), nie są przysposobione (adoptowane) przez siebie nawzajem, nie są w innym związku małżeńskim ani partnerskim. Nie ma przeszkody dla osób z niepełnosprawnością psychiczną lub intelektualną (w przeciwieństwie do małżeństwa).
• Gdzie i jak się go zawiera? Przed kierownikiem urzędu stanu cywilnego (USC). Trzeba złożyć pisemne zapewnienie, że nie ma przeszkód, a potem odczekać 14 dni (w małżeństwie to 30 dni). Można to zrobić przez pełnomocnika (z notarialnie poświadczonym podpisem). Nie ma wymogu świadków ani uroczystej formy.
• Nazwisko: Każda osoba może: zachować swoje nazwisko, przyjąć nazwisko partnera/partnerki, albo połączyć oba nazwiska w jedno dwuczłonowe. Po rozwiązaniu związku, w ciągu 12 miesięcy, można wrócić do poprzedniego nazwiska.
• Prawa i obowiązki: Osoby w związku partnerskim mają wobec siebie obowiązki: szacunku, lojalności, pomocy i współdziałania. Muszą wspólnie dbać o rodzinę, każdy według swoich sił i możliwości zarobkowych. Obowiązek ten obejmuje też utrzymanie dzieci drugiej osoby, jeśli wymagają tego względy słuszności.
• Majątek: Domyślnie (bez dodatkowej umowy) każda osoba ma rozdzielność majątkową – każdy zachowuje swój majątek (ten sprzed związku i ten nabyty później) i samodzielnie nim zarządza. To inaczej niż w małżeństwie, gdzie domyślnie jest wspólność. Partnerzy mogą jednak umową notarialną ustanowić wspólność majątkową partnerską (wspólny majątek) albo rozdzielność z wyrównaniem dorobków (przy rozstaniu ten, kto zarobił mniej, może żądać wyrównania).
• Mieszkanie: Jeśli mieszkanie należy tylko do jednej osoby, druga ma prawo z niego korzystać dla wspólnych potrzeb. Po rozwiązaniu związku to prawo wygasa najpóźniej po 3 miesiącach (lub wcześniej, jeśli osoba wyprowadzi się).
• Dzieci: Ustawa nie pozwala na wspólną adopcję ani na przysposobienie dziecka partnera/partnerki. Daje jednak osobie w związku partnerskim prawo do bieżącej pieczy nad dzieckiem drugiej osoby – może podejmować decyzje w **sprawach życia codzien