Wykonanie wyroków Europejskiego Trybunału Praw Człowieka

Ustawa wprowadza jasne zasady dla urzędów i sądów, jak mają wykonywać wyroki Europejskiego Trybunału Praw Człowieka (ETPCz) – czyli sądu w Strasburgu, do którego możesz złożyć skargę, gdy polskie sądy i urzędy nie pomogły. Chodzi o to, żeby Polska szybciej i sprawniej naprawiała błędy, które Trybunał uzna za naruszenie twoich praw.

Oto, co to oznacza w praktyce:

• Kto będzie odpowiadał za wykonanie wyroku? Główną osobą koordynującą będzie minister spraw zagranicznych. To on będzie decydował, który urząd (np. ministerstwo, sąd, urząd miasta) ma zająć się naprawieniem konkretnego naruszenia. Powstanie też specjalny zespół doradców, który ma mu w tym pomagać.
• Co musi zrobić urząd, gdy przegra sprawę w Strasburgu?
• Wypłacić pieniądze: Jeśli Trybunał przyzna ci odszkodowanie lub zadośćuczynienie, minister spraw zagranicznych ma obowiązek ci je wypłacić. Dostaniesz specjalny formularz do wypełnienia, który ma zapobiec pomyłkom i oszustwom.
• Naprawić błąd: Jeśli naruszenie twoich praw wciąż trwa (np. jesteś niesłusznie w areszcie), urząd ma to natychmiast przerwać.
• Zmienić przepisy lub praktykę: Jeśli problem dotyczy wielu osób (np. przewlekłość sądów), urząd ma w ciągu 12 miesięcy przygotować projekt nowej ustawy lub zmienić sposób działania, żeby podobne sytuacje się nie powtarzały.
• Co się stanie, jeśli urząd będzie zwlekał? Ustawa przewiduje konkretne terminy. Jeśli w ciągu 2 lat od wyroku Trybunału problem nie zostanie rozwiązany, minister spraw zagranicznych może zgłosić to do premiera. Premier będzie mógł nakazać urzędowi konkretne działanie i wyznaczyć termin.
• Kogo to dotyczy? Wszystkich, którzy wygrali sprawę w Trybunale w Strasburgu. Ale też wszystkich obywateli – bo ustawa ma sprawić, że Polska będzie szybciej poprawiać przepisy, które łamią prawa człowieka, zamiast czekać na kolejne skargi.
• Co z pieniędzmi z wyroku? Pieniądze przyznane przez Trybunał będą chronione przed egzekucją komorniczą, jeśli dług, który komornik chce ściągnąć, należy do Skarbu Państwa lub gminy. To znaczy, że urząd nie będzie mógł zająć twojego odszkodowania, by spłacić nim np. twoją zaległość podatkową.