Podsumowanie AI
Ustawa zmienia przepisy dotyczące przestępstw seksualnych, przede wszystkim gwałtu. Główna zmiana to przesunięcie akcentu z wymagania udowodnienia oporu ofiary na wymóg uzyskania świadomej i dobrowolnej zgody sprawcy.
Zmiany w art. 197 § 1 (gwałt — obcowanie płciowe):
Dotychczasowa definicja wymagała, aby sprawca użył przemocy, groźby lub podstępu. Nowa definicja mówi, że gwałtem jest doprowadzenie do obcowania płciowego bez wcześniejszego wyrażenia świadomej i dobrowolnej zgody. Oznacza to, że nie trzeba już udowadniać, że ofiara stawiała opór — wystarczy wykazać, że nie wyraziła zgody. Kara wzrasta z od 2 do 12 lat na minimum 3 lata pozbawienia wolności. Ta zmiana podnosi gwałt z kategorii występku na zbrodnie.
Zmiany w art. 197 § 2 (inne czynności seksualne):
Kara za zmuszenie do innych czynności seksualnych (nie samego obcowania) wzrasta z od 6 miesięcy do 8 lat na od 2 do 10 lat pozbawienia wolności.
Zmiany w art. 198 (wykorzystanie bezradności, choroby psychicznej, niepełnosprawności):
Artykuł dzieli się teraz na dwa paragrafy:
- § 1: Doprowadzenie do obcowania płciowego osoby bezradnej lub niezdolnej do rozpoznania znaczenia czynu ze względu na chorobę psychiczną lub upośledzenie umysłowe — kara minimum 3 lata (wcześniej od 6 miesięcy do 8 lat).
- § 2: Zmuszenie takiej osoby do innych czynności seksualnych — kara od 2 do 10 lat (wcześniej od 6 miesięcy do 8 lat).
Zmiany w art. 199 § 1 i 2 (wykorzystanie zależności lub krytycznego położenia):
- § 1: Doprowadzenie do obcowania płciowego przez nadużycie stosunku zależności (np. szef, nauczyciel) lub wykorzystanie krytycznego położenia — kara minimum 3 lata (wcześniej do 3 lat).
- § 2: Zmuszenie do innych czynności seksualnych w tej sytuacji — kara od 2 do 10 lat (wcześniej od 3 miesięcy do 5 lat, jeśli ofiara była małoletnia).
Zmiana tytułu rozdziału XXV:
Zamiast „Przestępstwa przeciwko wolności seksualnej i obyczajności" — „Przestępstwa przeciwko autonomii seksualnej". To podkreśla, że chodzi o prawo do decydowania o swoim ciele
Na podstawie: tekstu projektu ustawy i uzasadnienia (druk 209)
Etapy legislacyjne
14 lutego 2024
Projekt wpłynął do Sejmu
20 lutego 2024
Skierowano do I czytania na posiedzeniu Sejmu
7 marca 2024
I czytanie na posiedzeniu Sejmu
11 czerwca 2024
Praca w komisjach po I czytaniu
26 czerwca 2024
II czytanie na posiedzeniu Sejmu
Niezwłocznie przystąpiono do III czytania
28 czerwca 2024
III czytanie na posiedzeniu Sejmu
Uchwalono
24 lipca 2024
Stanowisko Senatu
Wniósł poprawkę
26 lipca 2024
Praca w komisjach nad stanowiskiem Senatu
26 lipca 2024
Rozpatrywanie na forum Sejmu stanowiska Senatu
Odrzucono poprawkę
29 lipca 2024
Ustawę przekazano Prezydentowi do podpisu
9 sierpnia 2024
Prezydent podpisał ustawę
28 czerwca 2024