Zmiana zasad ograniczania wydatków publicznych

Ustawa zmienia zasady zarządzania finansami publicznymi w Polsce, dostosowując je do nowych wymogów Unii Europejskiej i wdrażając rekomendacje Międzynarodowego Funduszu Walutowego. Zmiany dotyczą głównie stabilizującej reguły wydatkowej (SRW) – mechanizmu ograniczającego wzrost wydatków sektora publicznego.

Rozszerzenie zakresu reguły wydatkowej

SRW będzie obejmować znacznie więcej jednostek niż dotychczas. Do istniejących już podmiotów (budżet państwa, samorządy, fundusze celowe) dołączą:

• agencje wykonawcze,
• instytucje gospodarki budżetowej,
• Zakład Ubezpieczeń Społecznych i zarządzane przez niego fundusze,
• Kasa Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego i jej fundusze,
• państwowe osoby prawne (określone jednostki publiczne).

Oznacza to, że łącznie około 90 jednostek będzie podlegać ograniczeniom wydatkowym wynikającym z reguły.

Zmiana sposobu liczenia limitu wydatków

Zamiast wskaźnika inflacji (CPI) będzie stosowany deflator produktu krajowego brutto – bardziej stabilny wskaźnik zmian cen w całej gospodarce. Wprowadzony zostanie też mechanizm korekty błędów prognoz dotyczących wzrostu PKB, aby rzeczywiste wykonanie wydatków lepiej odpowiadało założeniom reguły.

Wyłączenia z limitu wydatków

Z ograniczeń wynikających z reguły wyłączone będą:

• wydatki finansowane ze środków Unii Europejskiej,
• współfinansowanie projektów finansowanych z bezzwrotnej pomocy UE,
• spłaty długu (kredytów, pożyczek, obligacji),
• przepływy pieniędzy między jednostkami publicznymi (dotacje, subwencje).

Nowe traktowanie obligacji skarbowych

Nieodpłatne przekazywanie obligacji skarbowych przez jednostki objęte regułą innym jednostkom publicznym będzie traktowane jak wydatek (dotychczas omijało to ograniczenia). Zmiana ma na celu wyeliminowanie praktyki obchodzenia limitu wydatków poprzez przekazywanie papierów wartościowych zamiast pieniędzy.

Spłata zobowiązań z okresu pandemii

Wydatki budżetu państwa na spłatę zobowiązań zaciągniętych przez inne jednostki w okresie 14 marca 2020 – 30 czerwca 2023 (lata COVID-19) i objętych gwarancją Skarbu Państwa będą wyłączone z reguły. Dotyczy to m.in. obligacji wyemitowanych na rzecz Funduszu Przeciwdziałania