Zmiany dla organizacji pozarządowych i wolontariuszy

Ustawa wprowadza kilka zmian dla organizacji pozarządowych i wolontariuszy. Oto, co to oznacza w praktyce:

• Łatwiejsze dotacje dla małych organizacji: Przy ubieganiu się o dotację na zadanie publiczne (np. zajęcia dla dzieci, pomoc seniorom) organizacja nie musi już dawać własnych pieniędzy. Wystarczy, że zapewni wkład rzeczowy (np. własny sprzęt, lokal) lub osobowy (praca wolontariuszy). Dopiero jeśli urząd ogłosi taką możliwość, organizacja może zamiast tego dać własne środki finansowe. Wyjątek: przy dotacjach na inwestycje (np. remont świetlicy) od samorządu, wkład finansowy jest obowiązkowy.
• Więcej pieniędzy na małe, lokalne projekty: Gmina lub powiat może teraz dać organizacji dotację na lokalne zadanie do 20 000 zł (było 10 000 zł). W ciągu roku jednej organizacji można przekazać łącznie do 40 000 zł (było 20 000 zł). Zniesiono też obowiązek, że takie zadanie musi trwać maksymalnie 90 dni.
• Mniej papierkowej roboty dla mniejszych organizacji pożytku publicznego (OPP): Organizacje, których roczny przychód nie przekracza 200 000 zł (było 100 000 zł), mogą składać uproszczone sprawozdanie ze swojej działalności.
• Nowe święto i odznaka: Ustanowiono Dzień Społeczeństwa Obywatelskiego (24 kwietnia). Wprowadzono też odznakę „Za Zasługi dla Społeczeństwa Obywatelskiego” – honorowe wyróżnienie dla społeczników, wolontariuszy i działaczy. Mogą o nią wnioskować organizacje (co najmniej 10) lub Rada Działalności Pożytku Publicznego, a nadaje ją Przewodniczący Komitetu do spraw Pożytku Publicznego.
• Likwidacja jednego funduszu i przeniesienie pieniędzy: Znika Fundusz Wspierania Organizacji Pożytku Publicznego (z dniem 31 grudnia 2026 r.). Jego pieniądze trafią do Funduszu Wspierania Rozwoju Społeczeństwa Obywatelskiego, którym zarządza Przewodniczący Komitetu do spraw Pożytku Publicznego. To upraszcza system finansowania.
• Zmiany w kontrolach OPP: Usprawniono procedurę kontroli organizacji pożytku publicznego. Zamiast protokołu kontroli będzie najpierw projekt wystąpienia pokontrolnego, do którego organizacja będzie mogła zgłosić uwagi w ciągu 14 dni. Dopiero potem powstanie ostateczne wystąpienie.
• Doprecyzowanie obszarów działania: Do sfery zadań publicznych dodano wyraźnie „pracę z młodzieżą” oraz „obronę cywilną” (obok ratownictwa i ochrony ludności). To ułatwi organizacjom ubieganie się o dotacje w tych dziedzinach.