Podsumowanie AI

Ustawa wprowadza kilka ważnych zmian w sądowych sprawach cywilnych (np. o pieniądze, umowy, spadki). Najważniejsze dotyczą tego, jak prawnicy i sądy będą się ze sobą komunikować, oraz zasad mediacji (próby polubownego załatwienia sporu).

Co się zmienia w praktyce?

  • Obowiązkowa elektroniczna korespondencja dla prawników: Adwokaci, radcy prawni, rzecznicy patentowi, Prokuratoria Generalna i prokuratorzy będą musieli wnosić do sądu określone pisma (np. apelacje, zażalenia, wnioski o posiedzenie zdalne) przez portal informacyjny (specjalny system internetowy sądów). Pismo złożone w inny sposób (np. listem) nie będzie wywoływać skutków prawnych. Ten obowiązek wejdzie w życie po 18 miesiącach od ogłoszenia ustawy.
  • Nowy sposób podpisywania pełnomocnictw: Pełnomocnictwo (upoważnienie dla prawnika) w formie elektronicznej będzie można podpisać kwalifikowanym podpisem elektronicznym, podpisem zaufanym (Profil Zaufany) albo podpisem osobistym (e-dowód).
  • Ułatwienia w mediacji (polubownym rozwiązywaniu sporów):
  • W sprawach gospodarczych o roboty budowlane sąd z urzędu skieruje strony do mediacji przed pierwszą rozprawą.
  • Strona będzie mogła sprzeciwić się mediacji w ciągu tygodnia. Jeśli tego nie zrobi, będzie to uznane za zgodę.
  • Ugodę i protokół z mediacji będzie można podpisać kwalifikowanym podpisem elektronicznym.
  • Zwrot 3/4 opłaty od apelacji, jeśli do ugody dojdzie przed mediatorem już w sądzie drugiej instancji.
  • Usprawnienia dla firm i konsumentów (zmiany w Kodeksie cywilnym): Osoba fizyczna prowadząca firmę (jednoosobowy przedsiębiorca) będzie mogła przed podpisaniem umowy złożyć oświadczenie, czy umowa ma dla niej charakter zawodowy, czy nie. To ma rozwiać wątpliwości, czy przysługuje jej ochrona jak konsumentowi. Druga strona nie może uzależniać zawarcia umowy od złożenia takiego oświadczenia.
  • Doprecyzowanie terminów doręczeń: Jeśli pismo sądowe zostanie wysłane elektronicznie, ale nie ma potwierdzenia jego odbioru, uznaje się je za doręczone po 14 dniach od umieszczenia w systemie.
  • Zwrot pisma bez wzywania do poprawy (uchylenie art. 1301a): Zniesiony zostaje przepis, który pozwalał sądowi od razu zwrócić pismo prawnika, jeśli miało braki formalne. Teraz sąd będzie musiał najpierw wezwać do ich uzupełnienia.

Kogo dotyczą zmiany?

  • Przede wszystkim: adwokatów, radców prawnych, rzeczników patentowych, Prokuratorię Generalną

Na podstawie: tekstu projektu ustawy i uzasadnienia (druk 1304)

Podsumowanie wygenerowane przez AI — może zawierać błędy. Zgłoś błędne podsumowanie

Etapy legislacyjne

21 maja 2025

Projekt wpłynął do Sejmu

2 czerwca 2025

Skierowano do I czytania na posiedzeniu Sejmu

26 czerwca 2025

I czytanie na posiedzeniu Sejmu

9 lipca 2025

Praca w komisjach po I czytaniu

Co się wydarzyło
Komisja wprowadziła wiele zmian, m.in. doprecyzowano, że pełnomocnictwo elektroniczne można podpisać kwalifikowanym podpisem elektronicznym, podpisem zaufanym lub osobistym, a także rozszerzono katalog pism, które prawnicy muszą wnosić przez portal informacyjny, dodając m.in. apelacje i zażalenia. Dodano też zapis, że w sprawach gospodarczych o roboty budowlane sąd z urzędu skieruje strony do mediacji przed pierwszą rozprawą.
Źródło: Sprawozdanie komisji (druk 1469)
Dokument

24 lipca 2025

II czytanie na posiedzeniu Sejmu

Skierowano ponownie do komisji w celu przedstawienia sprawozdania

Co się wydarzyło
Sejm po raz kolejny odesłał projekt ustawy do komisji, aby ta jeszcze raz go przeanalizowała i przygotowała ostateczne sprawozdanie.

24 lipca 2025

Praca w komisjach po II czytaniu

Co się wydarzyło
Komisja wprowadziła poprawkę, która doprecyzowuje, że obowiązek elektronicznej korespondencji dla prawników będzie dotyczył pism procesowych składanych po raz pierwszy w sprawie, a nie wszystkich kolejnych.
Źródło: Sprawozdanie komisji (druk 1469-A)
Dokument

25 lipca 2025

III czytanie na posiedzeniu Sejmu

Uchwalono

Co się wydarzyło
Sejm uchwalił projekt ustawy, wprowadzając obowiązkową elektroniczną korespondencję dla prawników przez portal informacyjny oraz nowy sposób podpisywania pełnomocnictw, a także ułatwienia w mediacji, w tym obowiązkowe skierowanie do mediacji w sprawach gospodarczych o roboty budowlane.
Źródło: Dokument źródłowy

31 lipca 2025

Stanowisko Senatu

Wniósł poprawki

Co się wydarzyło
Senat zaproponował, aby obowiązek elektronicznej korespondencji dla prawników wszedł w życie po 24 miesiącach (zamiast 18), a także by sąd kierował strony do mediacji w sprawach gospodarczych o roboty budowlane tylko na wniosek stron, a nie z urzędu.

5 sierpnia 2025

Praca w komisjach nad stanowiskiem Senatu

Co się wydarzyło
Komisja przyjęła projekt ustawy z poprawkami, które m.in. doprecyzowały, że obowiązek elektronicznej korespondencji dla prawników wejdzie w życie po 18 miesiącach od ogłoszenia ustawy, a także rozszerzyły katalog pism, które będą musiały być składane elektronicznie.
Źródło: Sprawozdanie komisji (druk 1602)
Dokument

5 sierpnia 2025

Rozpatrywanie na forum Sejmu stanowiska Senatu

Przyjęto poprawki

Co się wydarzyło
Sejm przyjął poprawki Senatu, które dotyczyły głównie doprecyzowania przepisów o elektronicznej korespondencji dla prawników oraz zasad mediacji.

6 sierpnia 2025

Ustawę przekazano Prezydentowi do podpisu

21 sierpnia 2025

Prezydent podpisał ustawę

Prezydent podpisał ustawę

5 sierpnia 2025

Uchwalono

Zakończono proces legislacyjny

1 marca 2026

Prawo weszło w życie

Obowiązuje od 1 marca 2026
Tekst ustawy w Dzienniku Ustaw