Podsumowanie AI
Ustawa wprowadza dwie główne zmiany dla osób, które mają do czynienia z zabytkami wpisanymi do rejestru:
- Łatwiejsze wycinanie drzew w zabytkowych parkach i ogrodach. Jeśli chcesz usunąć drzewo lub krzew z terenu parku, ogrodu lub innej zaprojektowanej zieleni wpisanej do rejestru zabytków (np. z powodu zagrożenia dla sieci), dostaniesz jedno pozwolenie od wojewódzkiego konserwatora zabytków zamiast dwóch oddzielnych decyzji. To samo pozwolenie będzie też zawierać zgodę na wycinkę wymaganą przez przepisy o ochronie przyrody. Nie będziesz musiał iść do dwóch różnych urzędów.
- Szybsze załatwianie spraw – "milcząca zgoda" na niektóre działania. W przypadku kilku rodzajów prac przy zabytku wpisanym do rejestru nie będziesz już potrzebować pozwolenia, a jedynie zgłoszenia do wojewódzkiego konserwatora zabytków. Jeśli w ciągu 30 dni od zgłoszenia konserwator nie wniesie sprzeciwu, możesz uznać, że zgoda jest – i rozpocząć prace. Dotyczy to:
- robót budowlanych w otoczeniu zabytku (np. budowa domu obok zabytkowego budynku),
- trwałego przeniesienia zabytku ruchomego (np. obrazu, rzeźby) z wnętrza, w którym tradycyjnie się znajduje,
- zmiany przeznaczenia zabytku (np. przerobienie zabytkowego budynku mieszkalnego na sklep) lub zmiany sposobu korzystania z niego,
- umieszczania na zabytku urządzeń technicznych (np. klimatyzatora), tablic reklamowych lub napisów,
- innych działań, które mogłyby naruszyć substancję lub zmienić wygląd zabytku (z wyjątkiem wycinki drzew na terenie niebędącym parkiem/ogrodem).
- Kary. Za prowadzenie robót budowlanych w otoczeniu zabytku bez wymaganego zgłoszenia lub wbrew sprzeciwowi konserwatora grozi kara pieniężna od 500 do 50 000 zł. Za inne działania bez pozwolenia (np. wycinka drzew w parku) kara wynosi od 500 do 500 000 zł.
- Kogo dotyczy? Właścicieli i użytkowników zabytków wpisanych do rejestru, inwestorów, przedsiębiorców, a także osoby fizyczne, które planują prace przy takich obiektach lub w ich otoczeniu.
Na podstawie: tekstu projektu ustawy i uzasadnienia (druk 1445)
Etapy legislacyjne
2 lipca 2025
Projekt wpłynął do Sejmu
7 lipca 2025
Skierowano do I czytania w komisjach
12 września 2025
I czytanie w komisjach
24 września 2025
Praca w komisjach po I czytaniu
7 października 2025
II czytanie na posiedzeniu Sejmu
Skierowano ponownie do komisji w celu przedstawienia sprawozdania
8 października 2025
Praca w komisjach po II czytaniu
9 października 2025
III czytanie na posiedzeniu Sejmu
Uchwalono
29 października 2025
Stanowisko Senatu
Nie wniósł poprawek
30 października 2025
Ustawę przekazano Prezydentowi do podpisu
18 listopada 2025
Prezydent podpisał ustawę
9 października 2025