Zmiany w prawach zatrzymanych i podejrzanych w sprawach karnych

Oto najprostsze wyjaśnienie, co ta ustawa zmienia w praktyce:

Ustawa wprowadza szereg zmian w przepisach karnych, które dotyczą głównie praw osób zatrzymanych, podejrzanych i oskarżonych. Najważniejsze zmiany dla zwykłego człowieka:

• Nowa definicja podejrzanego: Status podejrzanego (a więc i prawo do obrony) przysługuje już od momentu pierwszej czynności skierowanej na ściganie danej osoby (np. zatrzymania, przeszukania, pobrania krwi), a nie dopiero od formalnego postawienia zarzutów.
• Silniejsze prawo do obrońcy:
• Osoba zatrzymana ma prawo do natychmiastowego kontaktu z obrońcą i bezpośredniej z nim rozmowy. Rozmowa ta jest w pełni poufna – nie można jej ograniczać ani kontrolować.
• Przed pierwszym przesłuchaniem podejrzany ma prawo odroczyć je na 3 godziny, aby skontaktować się z obrońcą. Jeśli nie ma pieniędzy, a jest pozbawiony wolności, organ prowadzący (np. policja) wyznaczy mu obrońcę z urzędu na miejscu, z listy dyżurujących adwokatów.
• Dla osób, które nie ukończyły 18 lat, udział obrońcy w przesłuchaniu jest obowiązkowy.
• Prawo do tłumacza: Osoba, która nie zna języka polskiego, ma prawo do tłumacza nie tylko podczas przesłuchania, ale także do tłumaczenia dokumentów istotnych dla jej obrony (np. opinii biegłych). To samo dotyczy osób głuchych lub niemych – mają prawo do tłumacza języka migowego.
• Większa kontrola nad aresztem:
• Przed zastosowaniem tymczasowego aresztowania podejrzany i jego obrońca muszą dostać odpis wniosku prokuratora i mieć wgląd do dowodów, na których się on opiera. Nie ma już możliwości ukrywania przed obroną dowodów stanowiących podstawę aresztu.
• Łączny okres tymczasowego aresztowania przed wydaniem wyroku przez sąd pierwszej instancji nie może przekroczyć 12 miesięcy.
• Osoba zatrzymana ma prawo wglądu do akt sprawy w części dotyczącej podstaw jej zatrzymania.
• Zakaz wykorzystywania nielegalnych dowodów: Dowody zdobyte dla celów postępowania karnego za pomocą przestępstwa (np. nielegalny podsłuch) są całkowicie niedopuszczalne i nie mogą być wykorzystane w sądzie.
• Ochrona tajemnic: Zwiększono ochronę tajemnicy adwokackiej, radcowskiej i tłumacza przysięgłego. Przeszukanie kancelarii adwokata lub radcy prawnego wymaga obecności dziekana okręgowej rady. Zwolnienie z tajemnicy tłumacza przysięgłego wymaga teraz decyzji sądu (tak jak w przypadku innych tajemnic zawodowych).
• Łagodniejsze kary za niektóre przestępstwa: Obniżono gór