Zmiany w szpitalach i przychodniach dla pacjentów i placówek

Ustawa wprowadza kilka ważnych zmian w funkcjonowaniu szpitali i przychodni. Oto, co to oznacza w praktyce:

Dla pacjentów:

• Nowy rodzaj placówki – powiatowe centrum zdrowia. W powiatach, gdzie nie ma szpitala, powstanie miejsce, w którym będzie można uzyskać podstawową pomoc chirurgiczną (drobne zabiegi), poradę internisty, a w razie potrzeby – zostać pod obserwacją na kilka godzin. Będzie też transport sanitarny, który w razie potrzeby zawiezie pacjenta do szpitala.
• Łatwiejszy dostęp do niektórych specjalistów. Do okulisty, psychologa i lekarza medycyny sportowej nie będzie potrzebne skierowanie od lekarza rodzinnego. Dodatkowo, skierowanie do okulisty będzie mógł wystawić także optometrysta (specjalista od doboru okularów, który ma umowę z NFZ).
• Dzieci w szpitalach pediatrycznych – tylko dla dzieci. Szpitale, które w większości leczą dzieci (co najmniej 2/3 ich profili to profile dziecięce), będą mogły udzielać nocnej i świątecznej pomocy wyłącznie pacjentom do 18. roku życia.

Dla szpitali i ich zarządzania (konsolidacja i programy naprawcze):

• Łatwiejsze łączenie szpitali. Gminy i powiaty będą mogły tworzyć związki, które przejmą prowadzenie kilku szpitali. To ma pomóc w łączeniu małych placówek w większe, silniejsze jednostki.
• Nowe, szczegółowe zasady dla szpitali, które mają długi. Jeśli szpital publiczny (SPZOZ) poniesie stratę większą niż 1% jego rocznych przychodów, jego dyrektor będzie musiał w ciągu 7 miesięcy przygotować szczegółowy program naprawczy na maksymalnie 3 lata. Program musi zawierać m.in. analizę finansową, plan współpracy z innymi szpitalami i działania na rzecz poprawy jakości. Będzie go opiniować NFZ i wojewoda, a zatwierdzać organ, który założył szpital (np. urząd miasta).
• Programy naprawcze także dla spółek. Obowiązek przygotowania programu naprawczego obejmie też spółki (np. sp. z o.o.), w których większość udziałów (powyżej 51%) należy do państwa, samorządu lub uczelni medycznej. Po raz pierwszy dotyczy to sprawozdań finansowych za 2025 rok.
• Możliwość zmiany profilu szpitala. Szpital będzie mógł wystąpić do NFZ o wykreślenie z umowy niektórych oddziałów szpitalnych (np. chirurgii) i zastąpienie ich leczeniem w trybie jednego dnia lub w poradni przyszpitalnej. Ma to zachęcać do przenoszenia prostszych zabiegów ze szpitala do poradni. Aby złagodzić skutki finansowe, przez pierwsze lata (do 2029) szpital zachowa część (do 50%) pieniędzy z ryczałtu za zlikwidowany oddział.
• Większa kontrola nad szpitalami. Minister Zdrowia będzie