Podsumowanie AI
Ustawa zmienia przepisy o tymczasowym aresztowaniu i postępowaniu karnym, aby wzmocnić prawa osób zatrzymanych i oskarżonych oraz zwiększyć kontrolę sądów nad zasadnością aresztowania.
Główne zmiany dotyczą:
- Prawo do kontaktu z obrońcą: Zatrzymany ma prawo niezwłocznie skontaktować się z obrońcą i rozmawiać z nim bezpośrednio. Adwokaci i radcy prawni będą pełnić dyżury 24 godziny na dobę, aby każdy zatrzymany mógł uzyskać pomoc. Koszty pomocy prawnej w takich wypadkach płaci Skarb Państwa.
- Dostęp do akt sprawy: Podejrzany i jego obrońca muszą otrzymać akta zawierające dowody dołączone do wniosku o aresztowanie w terminie umożliwiającym przygotowanie obrony. Na żądanie obrońcy prokurator przesyła akta w postaci elektronicznej.
- Skrócenie czasu aresztowania bez przedłużenia: Tymczasowe aresztowanie bez przedłużenia może trwać maksymalnie 1 miesiąc (zamiast dotychczasowych 3 miesięcy).
- Przedłużenie aresztowania: Łączny czas aresztowania nie może przekroczyć 12 miesięcy. Każde przedłużenie sąd oznacza na okres nie dłuższy niż 3 miesiące. Prokurator musi szczegółowo wykazać, jakie czynności przeprowadził i jakie jeszcze planuje.
- Kontrola sądowa: Sąd rozpoznaje wniosek o aresztowanie nie później niż w ciągu 24 godzin od jego złożenia. Sąd sprawdza nie tylko formalności, ale także czy opis czynu i kwalifikacja prawna są prawidłowe. Może odmówić przedłużenia aresztowania, jeśli prokurator bez uzasadnienia nie przeprowadził planowanych czynności.
- Obowiązkowy udział prokuratora: Prokurator musi być obecny na posiedzeniu o aresztowaniu. Jeśli się nie stawi, uważa się, że wycofał wniosek.
- Prawo oskarżonego do wysłuchania: Na posiedzeniu o aresztowaniu oskarżony ma prawo złożyć wyjaśnienia lub odmówić odpowiedzi na pytania. Sąd musi go o tym pouczyć.
- Ograniczenie aresztowania: Tymczasowe aresztowanie nie może być stosowane, jeśli przestępstwo zagrożone jest karą pozbawienia wolności nieprzekraczającą 2 lat.
- Przesłanki aresztowania: Aresztowanie można stosować tylko w przypadku realnej obawy ucieczki oskarżonego lub realnej obawy, że będzie on
Na podstawie: tekstu projektu ustawy i uzasadnienia (druk 865)
Podsumowanie wygenerowane przez AI — może zawierać błędy.
Zgłoś błędne podsumowanie
Etapy legislacyjne
4 listopada 2024
Projekt wpłynął do Sejmu
6 grudnia 2024
Skierowano do I czytania na posiedzeniu Sejmu
19 grudnia 2024
I czytanie na posiedzeniu Sejmu
20 listopada 2025
Praca w komisjach po I czytaniu
Co się wydarzyło
Komisja wprowadziła wiele zmian, m.in. rozszerzono listę dyrektyw UE, które wdraża ustawa, zmieniono zasady cofania wniosków oskarżenia, doprecyzowano prawo do tłumacza dla osób głuchych i niemych, a także zmieniono zasady dotyczące przeszukania pomieszczeń adwokatów i radców prawnych oraz zwiększono kwoty bazowe w ustawie o kosztach sądowych.
Źródło: Sprawozdanie komisji (druk 2086)
21 stycznia 2026
II czytanie na posiedzeniu Sejmu
Skierowano ponownie do komisji w celu przedstawienia sprawozdania
Co się wydarzyło
Posłowie zdecydowali, że projekt ustawy wróci do komisji, aby ta jeszcze raz go przeanalizowała i przygotowała ostateczne sprawozdanie.
22 stycznia 2026
Praca w komisjach po II czytaniu
Co się wydarzyło
Komisja zaproponowała, aby zatrzymany miał prawo do kontaktu z obrońcą w ciągu 6 godzin od zatrzymania, a nie "niezwłocznie", oraz żeby dyżury adwokatów były płatne przez Skarb Państwa tylko w przypadku braku środków u zatrzymanego.
Źródło: Sprawozdanie komisji (druk 2086-A)
23 stycznia 2026
III czytanie na posiedzeniu Sejmu
Uchwalono
✓ 240 za
✗ 174 przeciw
20 wstrzymało się
Co się wydarzyło
Sejm uchwalił projekt ustawy, co oznacza, że większość posłów poparła zmiany dotyczące tymczasowego aresztowania i praw osób zatrzymanych.
Źródło: Dokument źródłowy
19 lutego 2026
Stanowisko Senatu
Wniósł poprawki
Co się wydarzyło
Senat zaproponował poprawki, aby prawo do kontaktu z obrońcą przysługiwało również osobie zatrzymanej przez Straż Graniczną, a nie tylko przez Policję, oraz aby aresztowanie bez przedłużenia mogło trwać maksymalnie 2 miesiące, a nie 1 miesiąc.
26 lutego 2026
Praca w komisjach nad stanowiskiem Senatu
Co się wydarzyło
Komisja wprowadziła poprawkę, która pozwala sądowi na przedłużenie aresztowania o kolejne 3 miesiące, jeśli prokurator wykaże, że ze względu na skomplikowanie sprawy nie udało się zakończyć postępowania w ciągu 12 miesięcy.
Źródło: Sprawozdanie komisji (druk 2263)
27 lutego 2026
Rozpatrywanie na forum Sejmu stanowiska Senatu
Przyjęto poprawki
Co się wydarzyło
Sejm przyjął poprawki Senatu, które m.in. doprecyzowały, że prawo do kontaktu z obrońcą dotyczy również zatrzymanych na podstawie europejskiego nakazu aresztowania, oraz że prokurator musi uzasadnić konieczność dalszego aresztowania, a nie tylko jego zasadność.
27 lutego 2026
Ustawę przekazano Prezydentowi do podpisu
13 marca 2026
Wniosek Prezydenta (weto)
Prezydent zawetował ustawę
26 marca 2026
Praca w komisjach nad wnioskiem Prezydenta
Co się wydarzyło
Komisja przyjęła projekt z poprawkami, które doprecyzowały, że prawo do kontaktu z obrońcą przysługuje zatrzymanemu od chwili zatrzymania, a nie dopiero po doprowadzeniu do prokuratury, oraz że adwokaci i radcy prawni będą pełnić dyżury w systemie 24/7.
Źródło: Sprawozdanie komisji (druk 2384)
27 marca 2026
Rozpatrywanie na forum Sejmu wniosku Prezydenta
Nie uchwalona ponownie
✓ 244 za
✗ 180 przeciw
16 wstrzymało się
Co się wydarzyło
Sejm nie przegłosował ponownie ustawy, co oznacza, że poprawki Prezydenta nie zostały przyjęte i ustawa nie wejdzie w życie.
27 marca 2026
Uchwalono
Zakończono proces legislacyjny